Het onderdeel stap sparring (pre-arranged sparring – yaksok matsogi) heeft een belangrijke plaats in de didactiek van het taekwon-do. Voor iedere graduatie zijn er “nieuwe” oefeningen. Met name de beginnende Taekwon-doïn kan een hoop leer trekken uit deze oefenvormen. Door middel van het regelmatig beoefenen van deze technieken, zowel alleen als met een partner, leert men een gevoel voor timing, precisie en gevechtsafstand kweken. Tevens worden vele technieken geoefend in een realistische situatie, waarbij één van de twee taekwon-doïns aanvalt en de andere verdedigt, danwel een counter-techniek maakt.

Naast de eerder genoemde vaardigheden wordt krachtige techniek getraind, alsmede balans, souplesse en stabiliteit.

Er zijn zowel in ITF als WTF 1, 2 en 3-stapsparring. Beide organisaties geven echter een andere naam aan dit onderdeel van Taekwon-do. Binnen ITF wordt stapsparring Il-bo Matsogi (één-stap sparring), I-bo Matsogi (twee-stap sparring) en Sam-bo Matsogi genoemd. Bij WTF-scholen noemt men het Il-bo Daeryon, I-bo Daeryon en Sam-bo Daeryon.

Sommige scholen hebben voorgeschreven series stapsparring, terwijl andere scholen de leerling vrij laten in de keuze. Het is bij vrijwel alle Taekwon-do scholen en organisaties een verplicht examenonderdeel.


3-Stapsparring ITF (Sam-bo Matsogi)
Dit is de initiele basis sparring oefening voor beginnende studenten voornamelijk van 9e tot 6e kup. Het bestaat uit drie identieke aanvallen, drie identieke verdedigingen en een counter-aanval. Het voornaamste doel is om de beginnende leerling bekend te maken met de handtechnieken op lichaams-en gezichtshoogte en beentechnieken op de lagere sectie van het lichaam. Dit type stapsparring is bijzonder geschikt om goede standen aan te leren en de juiste afstand voor aanvallen in te schatten. Er zijn twee manieren van oefenen: een-richting en twee-richtingen. Beide manieren kunnen zowel alleen als met een partner uitgevoerd worden.

  1. Eén-richting (Han Chok)
    De aanval wordt uitsluitend uitgevoerd terwijl naar voren; de verdediging uitsluitend achteruit.
  2. Twee-richtingen (Yang Chok)
    Zowel aanval als verdediging wordt voorwaarts en achterwaarts uitgevoerd.

De volgende principes moeten in acht worden genomen om een logische aanval en verdediging met correcte stand en houding uit te voeren:

  1. De oefening moet uitgevoerd worden met een partner welke even lang is.
  2. Als de lengte niet gelijk is moet de stand aangepast worden. M.a.w. de langere persoon voert de oefeningen in L-stand uit, terwijl de kortere een loopstand gebruikt.
  3. De oefeningen moeten alleen geoefend worden als het lengteverschil te groot is.

De taekwon-do student moet zowel lage, midden als hoge aanvallen en verdedigingen evenveel aandacht schenken en eigen maken. Typische procedure van Drie-Stap Sparring (met een partner van dezelfde lengte):

  1. X en Y nemen een attentie stand aan richting elkaar, en groeten vervolgens.
  2. X en Y staan op een volledige stand (welke gebruikt gaat worden) afstand van elkaar. De voet van de aanvaller doent te overlappen met de eerste helft van de voet van de verdediger.
  3. De voet van de aanvaller wordt teruggebracht naar een attentie stand, nadat uitgemeten is welke afstand moet worden gebruikt.
  4. Op het commando “drie-stap sparring gereed” (sambo matsogi junbi):
    – X: beweeg de rechtervoet achteruit, zodat een linker loopstand word gevorm, terwijl met de linkerarm een lage voorarmblokkering wordt gemaakt.
    – Y: beweeg de linkervoet opzij zodat een parallel stand wordt gevormd.
    – Zowel X en Y geven een gereed signaal.

3-Stapsparring ITF (Sam-bo Matsogi)


2-Stapsparring ITF (I-bo Matsogi)
Het voornaamste doel van dit type sparring is om een mix van hand en voettechnieken aan te leren. De aanvaller moet daarom afwisselend de hand en voet gebruiken. Het is echter volledig vrij voor de aanvaller om te kiezen waarmee gestart gewordt (hand, danwel voet). Evenals bij drie-stap sparring zijn er twee oefenvormen.

  1. Een-richting (Han Chok)
    De aanval wordt uitsluitend uitgevoerd terwijl naar voren; de verdediging uitsluitend achteruit.
  2. Twee-richtingen (Yang Chok)
    Zowel aanval als verdediging wordt voorwaarts en achterwaarts uitgevoerd.

Typische procedure van Twee-Stap Sparring:

  1. X en Y nemen een attentie stand aan richting elkaar (de afstand is gelijk aan de afstand zoals bij drie-stap sparring, hoewel dit kan varieren), en groeten vervolgens.
  2. Op het commando “twee-stap sparring gereed” (ibo matsogi junbi):
    – X: beweeg de rechtervoet achteruit, zodat een rechter L-stand gevormd wordt, terwijl met de voorarmen een defensief blok wordt gemaakt.
    – Y: beweeg de linkervoet opzij zodat een parallel stand wordt gevormd.
    – Zowel X en Y geven een gereed signaal.

2-Stapsparring ITF (I-bo Matsogi)


1-Stapsparring ITF (Il-bo Matsogi)
Eén-stapsparring wordt beschouwd als het belangrijkste onderdeel van stapsparring. Het ultieme doel van Taekwon-do is immers om een overwinning te behalen door gebruik te maken van slechts één krachtige techniek. Het wordt de student aanbevolen om alle technieken te oefenen, inclusief counter-aanvallen, vliegende aanvallen en verdedigingen en ontwijkende aanvallen met hand en voet. Het geheim van dit type sparring ligt in het gebruik maken van het juiste natuurlijke wapen van het lichaam op het juiste gekozen doelwit.

Typische procedure van Eén-Stap Sparring:

  1. X en Y nemen een attentie stand aan richting elkaar (de afstand is afhankelijk van de toe te passen technieken, hoewel een volledige loopafstand gebruikelijk is), en groeten vervolgens.
  2. Op het commando “een-stap sparring gereed” (ilbo matsogi junbi):
    –  X: beweeg de rechtervoet opzij zodat een parallel stand wordt gevormd.
    – Y: beweeg de linkervoet opzij zodat een parallel stand wordt gevormd.
    – Zowel X en Y geven een gereed signaal.

 1-Stapsparring ITF (Il-bo Matsogi)


Stapsparring WTF (Daeryon)
Eénstapsparring – ilbo daeryon – wordt (net als twee- en driestapsparring) met een partner uitgevoerd. De ene persoon valt aan, veelal met een directe stoot (of meerdere trappen of stoten bij de twee en driestap technieken) terwijl de ander hierop een verdediging maakt. De afweer kan met de hand, de voet en zelfs gesprongen worden gedaan. Na de verdediging komt er altijd een tegenaanval, zodat de kans op een vervolgaanval wordt ontnomen en de aanvaller wordt uitgeschakeld. De staptechnieken worden geoefend zonder met elkaar contact te maken.

Richtlijnen zijn:

  • Nauwkeurigheid
  • Evenwicht
  • Beheersing
  • Afstand
  • Snelheid

Partneroefeningen dragen ook bij aan zelfbeheersing, coördinatie en respect. Het doel van de staptechnieken is om op een bepaald aantal aanvallen verschillende verdedigingen te oefenen. Door deze oefeningen in de trainingen regelmatig te herhalen, wordt het op de duur een automatisme. Tijdens het sparren (gecontroleerd vechten) zal dit automatisme het inzicht in de aanval en de verdediging vergroten en de benodigde reactietijd verkleinen. Hierdoor wordt de kans om de aanval goed te verdedigen en over te nemen aanzienlijk groter. Dit is vooral van belang in situaties die men niet onder controle heeft.